Doğal Gaz Tüketim Cihazları

Doğal Gaz Sıcak Su Kazanları

Günümüzde ısıtma amacı ile kullanılan doğal gazlı sıcak su kazanlarını üçe ayırmak mümkündür:

Standart Kazanlar

Bu kazanlarda çalışma sıcaklıkları yüksektir. Kazan su sıcaklıkları 50 °C’nin altına indirilemez. Bu tür kazanların kullanma verimi düşüktür. Bu tip kazanlarda tam yükte ve büyük kapasitelerde verim ancak %89 değerine kadar ulaşabilmektedir. Kısmi yüklerdeki kullanma verim değerleri ise önemli ölçüde düşmektedir. Örneğin 100 kW güçte, %30 kısmi yükte bu değer %86 mertebelerine inmektedir.

Burada öncelikle vurgulanması gereken konu, sözü edilen verim değerinin kullanma verimi olduğu, anma verimi olmadığıdır. Kullanma verimi durma sırasında ortaya çıkan ısı kayıplarını ve durup kalkma sırasındaki yanma verimsizliklerini de içerir. Standart kazanlar özellikle küçük güçlerde çok düşük kullanma verimi değerlerine sahiptir. Bu yüzden diğer kazan tiplerinin kullanılması daha doğru olur. Örneğin Almanya’da 1998 yılından itibaren 400 kW gücün altında standart tip kazan üretimi durdurulmuştur.

Ek açıklama: Standart kazanlar, doğal gaz tüketim cihazları arasında verimlilik açısından en zayıf halka olduğu için, yeni kurulan sistemlerde genellikle daha modern çözümlerle değiştirilmesi önerilir.

Düşük Sıcaklık Kazanları

Sıcak su kazanlarında yanma ürünü gazları içindeki su buharı, çiğ noktası sıcaklığı altında yoğuşur ve oluşan kondensin pH değeri doğal gazda 3,5–4,5 arasında, sıvı yakıtta ise 2,5’a kadar değerler alır. Bilindiği gibi pH değerinin 7 ile 3 arasındaki değerleri asitlere karşı gelir. Bu değer küçüldükçe asitlik derecesi artar. Kazanlarda duman gazları, çiğ sıcaklığı altındaki yüzeylerle temas etmemeli veya duman gazı sıcaklığı bu değerin altına inmemelidir. Aksi takdirde oluşan kondensin korozyon tehlikesi vardır.

Şekil 6’da yakıt cinsine bağlı olarak çiğ noktası sıcaklık değerleri verilmiştir. Doğal gazda çiğ noktası sıcaklığı daha yüksektir. Dolayısı ile standart kazanlarda su sıcaklıklarını ve yüzey sıcaklıklarını 55 °C altına indirmek mümkün değildir. Ancak hava fazlalık katsayısını arttırarak (yani CO2 değerini azaltarak) biraz daha düşük su sıcaklıklarına inilebilir. Bu da baca kaybını artıracağı için yararsızdır.

Halbuki su sıcaklığı ne kadar düşük olursa ve duman gazları ne kadar fazla soğutulabilirse, kazan verimi aynı oranda yükselecektir. Modern kazanlarda amaç kazan su (gidiş) sıcaklığını ve buna bağlı olarak da dönüş sıcaklığını düşürmek ve kazan verimini yükseltmek, buna karşın kazanda yoğuşma olmamasını sağlamaktır. Bunu yaparken hava fazlalık katsayıları optimum değerde tutulmaya devam edilecektir.

Düşük su sıcaklıklarında zarar görmeden çalışabilen modern kazanlara Düşük Sıcaklık Kazanı (DSK) adı verilmektedir. Düşük sıcaklık kazanlarında bu, kazan konstrüksiyonunda alınan önlemlerle gerçekleştirilmektedir.

Düşük Sıcaklık Kazanlarında Aranılan Özellikler

• Düşük baca gazı sıcaklığı,
• Düşük su sıcaklıklarıyla çalışabilme,
• Yanma veriminin yüksek olması,
• Düşük emisyon değerleri,
• Ömür boyu yüksek verim.

Yani kazan yüksek verim özelliğini sürekli korumalı, zamanla performansı düşmemelidir. Bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için düşük sıcaklık kazanlarında yapısal olarak pek çok iyileştirme gerçekleştirilmiştir. Bu gelişmelerin içinde en önemlisi thermostream teknolojisidir. Bu kazanlarda norm kullanma verimleri %95–96 değerlerine kadar yükselebilmektedir.

Ek açıklama: Düşük sıcaklık kazanları, doğal gaz tüketim cihazları arasında hem enerji tasarrufu hem de düşük emisyon hedefleyen projelerde en sık tercih edilen çözümlerden biridir.

Kendinden Yoğuşmalı Kazanlar

Bu kazanlarda daha yüksek verimler, daha küçük boyutlarda elde edilmektedir. Yakıt tüketimi azaltılırken, montaj için daha küçük alanlar yeterli olmaktadır. Kendinden yoğuşmalı tip kazanlarda baca gazları içindeki su buharının yoğuşturulması ile buharın yoğuşma enerjisinden çok yüksek oranda yararlanmak mümkün olabilmektedir. Bu kazanlarda tasarımın ana gayesi yoğuşma yaratmaktır.

Diğer kazanlarda kullanılamayan duman gazı içindeki yoğuşma enerjisinin fazladan kullanılmasıyla bu kazanlarda alt ısıl değere göre tanımlanan ısıl verim %100 değerinin üzerine çıkabilmektedir. Bunun için duman gazı ile temas eden yüzeylerin sıcaklıklarının 55 °C altına indirilmesi gerekir. Dönüş suyu sıcaklıkları ne kadar düşük olursa, duman aynı oranda soğutulabilir ve yoğuşma aynı oranda yüksek olur. Bu kazan verimlerinin yükselmesi anlamına gelir.

Pratik olarak en düşük dönüş suyu sıcaklıklarına döşemeden ısıtma sistemlerinde inilebilmektedir. Bu tip uygulamalarda %109’a varan değerlerde norm ısıl kullanma verimlerine pratikte ulaşılabilmektedir.

Kendinden yoğuşmalı kazanlarda yüzeylerde yoğuşan suyun yarattığı korozyon etkisine karşı özel malzeme kullanmak gerekmektedir. Duvar tipi yoğuşmalı cihazlar, asidik yoğuşma suyundan etkilenmeyecek özel malzemeden imal edilmiş yanma odasına sahip olmalıdır. Özel magnezyum–alüminyum–silisyum alaşım veya paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiş cihazların ekonomik ömürleri son derece uzundur. Döşeme tipi orta ve büyük kapasitelerde gaz yakıtlı yoğuşmalı kazanlarda yanma odası ve yoğuşmalı ısı geçiş yüzeyleri paslanmaz çeliktir.

Yoğuşma doğrudan kazan içindeki ısıtıcı yüzeylerde meydana gelmektedir. Bu nedenle yüzeyler korozyona dayanıklı paslanmaz çelikten oluşturulmuştur.

Ek açıklama: Kendinden yoğuşmalı doğal gaz kazanları, düşük dönüş suyu sıcaklıklarıyla çalışabilen yerden ısıtma gibi sistemlerde maksimum enerji verimliliği sağlayarak doğal gaz tüketim cihazları içinde en yüksek verim sınıfına ulaşır.

[GÖRSEL: Şekil 6 – Çiğ noktası sıcaklığının duman gazındaki CO2 oranına göre değişimi]

Üflemeli Brülörlü Döküm Kazanlar

Doğal gaz yakan üflemeli brülörlü kazanlarda ısıtma yüzeyleriyle çevrili kapalı bir yanma odası bulunur. Bu tip kazanlarda yanma için gerekli hava tamamen cebri olarak brülör fanı ile temin edilir. Yanma ürünü sıcak duman gazlarının kazanda hareketi yüksek basınçlı brülör fanının üflemesi ve baca çekişinin ortak etkisiyle gerçekleşir (Şekil 7). Yanma odasında ve konveksiyon yüzeylerinde artı basınç hüküm sürer. Dolayısıyla bu tip kazanlar dışarıya karşı tamamen sızdırmaz yapılmalıdır.

[GÖRSEL: Şekil 7 – Yüksek basınçlı brülörlü kazan basınç dağılımı prensip şeması]

Ayrıca kullanılabilecek basınç düşümü fazla olduğu için duman geçiş kesitleri dar tutulabilir, akış hızlandırılabilir ve buna bağlı olarak konveksiyonla ısı geçişi arttırılabilir. Dolayısıyla bu tip kazanlar aynı kapasitede daha küçük ve daha ucuzdur. Ancak yüksek basınçlı fan dolayısı ile ses için önlem alınmasını gerektirir. Bu tip kazanların düşük alev başlangıçlı brülörler veya iki kademeli brülörler ile donatılması gereklidir. Daha büyük kapasitelerde en iyisi oransal brülör kullanılmasıdır.

Döküm kazanların, döküm işlemi sırasında oluşan silisyum içeren yüzeylerinin, korozyona özel bir direnci vardır. Bu nedenle döküm kazanlarda su sıcaklıklarını daha fazla düşürmek mümkündür. Yine bu nedenle döküm kazan ömürleri çok fazladır. Üflemeli döküm doğal gaz kazanlarının çalışma aralığı çok geniştir. Kat kaloriferi olarak kullanılabilecek 15.000 kcal/h kapasiteden 1.000.000 kcal/h kapasiteye kadar döküm kazanlar üretilmektedir.

Döküm kazanlar genellikle dilimler halinde üretilir ve bu dilimler küçük kazanlarda fabrikada ve büyük kazanlarda yerinde monte edilerek kullanıma hazır hale getirilirler. Kazanların dilimli olmasının önemli avantajları mevcuttur. Birincisi, inşaat sırasında kazan dairesine sokulması gereği ortadan kalkar. Dilimli döküm kazanlar istenildiği zaman dilimler halinde kazan dairesine sokulabilir veya çıkartılabilir. İkincisi, herhangi bir kapasite arttırımı, basitçe dilim ilavesiyle gerçekleştirilebilir.

Döküm kazanların konveksiyon yüzeylerinde çeşitli formlarda kanat ve çıkıntılar oluşturulur. Bu genişletilmiş yüzeyler sayesinde ısı geçiş katsayısı çok yüksektir. Dolayısı ile az miktarda yüzeyden çok fazla ısı geçişi gerçekleştirilebilir. Bu nedenle döküm kazanlar aynı kapasitedeki çelik kazanlara göre daha az yer kaplarlar, daha küçüktürler. Bu kanatlı yüzeyler, aynı zamanda, ısıtma yüzeylerinde sıcak noktalar oluşturarak yoğuşmayı önlerler.

[GÖRSEL: Şekil 8 – Üflemeli brülörlü Buderus Ecostream döküm kazanı çalışma prensibi]

Ek açıklama: Üflemeli brülörlü döküm kazanlar, yüksek kapasite ve kompakt tasarım arayan endüstriyel doğal gaz tüketim cihazları uygulamalarında öne çıkar.

[GÖRSEL: Şekil 9 – Tek kazanlı, kazan ve ısıtma devresi kontrollerinin logamatic panel tarafından yapıldığı sistem]

Atmosferik Brülörlü Döküm Doğal Gaz Kazanları

Bu kazanlarda yanma olayı düşey doğrultuda gerçekleşir ve göreceli olarak daha küçük bir yanma odası yeterlidir. Yanma için gerekli hava doğal baca çekişi ile sağlanır. Gaz ile hava karışımının yakılması atmosferik yakıcılarda gerçekleşir. Gaz yakıt normal basıncı ile bir lüleden geçerek yanma odasına üflenir. Birincil hava lülede enjeksiyon prensibi ile emilir ve yakıtla karışır. İkincil hava ise baca çekişi ile sağlanır. Bu nedenle yanma odası altı açıktır (Şekil 10). İkincil hava emişinin etkilenmemesi için kazan duman çıkış ağzına gaz akım sigortası denilen özel bir eleman konur.

[GÖRSEL: Şekil 10 – Atmosferik brülörlü kazanların şematik gösterimi]

Thermostream tekniği, atmosferik brülörlü döküm sıcak su kazanlarında da kullanılmaktadır. Daha önce de ifade edildiği gibi, Thermostream prensibi soğuk geri dönüş suyunu sıcak gidiş suyu ile karıştırarak ısıtma yüzeylerine girmesini sağlamaktadır. Bu karışım kazan geometrisi ve yapısının özelliği ile kazan içinde gerçekleşir.

Atmosferik brülörlü kazanlarda gazların hareketi doğal çekişle sağlanmaktadır. Bir üfleme yoktur. Öte yandan konveksiyon yüzeyleri girişinde 860 °C mertebelerinde olan gaz sıcaklıkları, çıkışta 160 °C değerlerine iner. Bu gaz hacminin %30 oranında azalması demektir. Buna bağlı olarak gaz hızları düşer ve ısı geçişi kötüleşir. Gaz tarafındaki ısı geçişini arttırmak için türbülans arttırıcı elemanlar kullanmak mümkündür. Ancak bunlar aynı zamanda akışa karşı direnç oluştururlar.

Bu problemin doğru çözümü geçiş kesitlerinde, hacimsel büzülmeyi göz önüne almaktır. Geçiş kesitleri orantılı olarak azaltıldığında, gaz yolunun sonunda ısı geçişini iyileştirmek mümkündür. Üfleme yapılmaksızın, dolayısı ile ses ve titreşim yaratmaksızın, atmosferik kazanlarda aynı mükemmellikte ısı geçiş yüzeylerinin oluşturulması bilgisayar destekli tasarımla gerçekleştirilmektedir. Sonuçta ortaya çıkan tasarımda, gaz geçiş kesiti boyunca farklı tipte ve geometride kanatlar ve giderek azalan geçiş kesitleri ana özellikler olmaktadır (Şekil 11).

[GÖRSEL: Şekil 11 – Serbest kesitin şekillendirilmesi ile duman gazı hacminin azalmasının dengelenmesi]

Yanma hacminin hemen üzerinde akışa paralel geniş aralıklı uzun kanatlar kullanılırken, daha sonra kısa kanatlar gelmektedir. Böylece hem gaz geçişi rahatlatılırken, hem de ışınımın mümkün olduğu kadar iç bölgelere ulaşması temin edilmektedir. Daha sonra ise kanatlar yerini giderek sıklaşan pimlere bırakmaktadır. Bu tasarım sonucu bütün yüzeyler boyunca yüksek ısı geçişi korunmuş olmaktadır.

Atmosferik brülörlü kazanlarda hava fazlalık katsayısı yüksektir. Dolayısı ile duman gazlarındaki su buharı yoğuşması kazanda ve bacada daha az olur. Ayrıca döküm kazanlarda, konveksiyon yüzeylerinde kanat ve çıkıntılar yapılarak yüzey sıcaklıkları yükseltildiğinden, yoğuşma tamamen önlenebilmektedir. Atmosferik brülörlü kazanlar doğal çekişle çalıştığından sessizdir.

Atmosferik brülörlü kazanlarda NOx ve CO emisyonu kontrolü, yanma tekniği açısından en önemli problemdir. Bu iki bileşenin birden istenilen limitlerin altında kalabilmesi için yakıcıda özel önlemler alınmalıdır.

Atmosferik brülörlü kazanlar 1 MW güce kadar kullanılabilmektedir. 1 MW güce kadar atmosferik brülörlü kazanlar, özellikle sessizlik istendiğinde üflemeli brülörlü kazanlarla rekabet edebilir. 1 MW’ın üzerinde ise üflemeli brülör tercih edilmektedir. Bu değerlendirmede esas kriterler ses ve maliyettir. Yanma tekniği açısından her iki tip de eşdeğerdir.

[GÖRSEL: Şekil 12 – Thermostream prensibinin GE 434 gaz yakıtlı düşük sıcaklık kazanında uygulanması]

Ecostream prensibinin uygulaması atmosferik kazanlarda da söz konusudur. Şekil 12’de Ecostream prensibinin uygulandığı Buderus GE 434 Atmosferik Brülörlü Kazanın iç yapısı görülmektedir.

Ecostream Atmosferik Brülörlü Döküm Kazanın Avantajları

• Minimum su debisi sınırlaması yoktur.
• Minimum su geri dönüş sıcaklığı sınırlaması yoktur.
• Düşük baca sıcaklığı ve düşük su sıcaklığı dolayısı ile verim çok yüksektir (%95’e kadar).
• Hidrolik devre daha basittir ve gerekli kontrol tekniği daha basittir. Farklı hidrolik devreler ve kazan kombinasyonları bakımından büyük esneklik tanır.
• Robust çalışma (termo şok tehlikesi yoktur).
• İlk yatırım maliyeti ve işletme maliyeti ekonomisi sağlar (kazan ve geri dönüş suyu sıcaklığı kontrollü için gerekli tesis masrafı ve şönt pompanın maliyeti yoktur).
• En düşük geri dönüş su sıcaklığı, en düşük su debisi ve brülör minimum çalışma seviyesi sınırlaması olmaksızın bağımsız tesisat planlaması imkanlarını getirir.

Ek açıklama: Atmosferik brülörlü döküm kazanlar, sessiz çalışma ve uzun ömür avantajlarıyla konut tipi doğal gaz tüketim cihazları projelerinde sıkça kullanılır.

Atmosferik Brülörlü Doğal Gaz Kazanlarında Aranan Özellikler

Basınç Emniyet Düzeni

Bu özelliklerin başında emniyet gelir. Atmosferik brülörlü kazanlarda güvenli bir yanma için gaz basıncı belirli değerlerin altına düşmemeli veya üstüne çıkmamalıdır. Bina girişindeki regülatörden 21 mbar’da binaya ve kazana beslenen gaz, kazan girişinde sabit 20 mbar basıncında olmalıdır. Eğer bu basınç brülör sisteminin öngördüğü değerin altında olursa, doğal gaz dışarıya, kazan dairesine yayılır.

Memelerden belirli bir basınçla püskürtülen gaz çevreden birincil havayı da emerek beke girmektedir. Eğer gaz basıncı düşük olursa memeden çıkan gaz beke ulaşmadan çevreye yayılacaktır. Tam tersine; gaz basıncı çok yüksek olursa, memeden çıkan gaz jeti çok yüksek hızlı olacak ve birincil hava ile istenen ön karışım sağlanamayacaktır. Böylece bekteki yanma stabilitesi bozulacak ve yanmamış ürünlerin ocakta veya bacada tutuşması tehlike oluşturacaktır.

Gaz giriş basıncının değişmesi ile oluşan bu istenmeyen durumlarla uygulamada karşılaşılmıştır. Bu tehlikelerin ortadan kaldırılabilmesi için doğal gazlı atmosferik brülörlü kazanlarda:

• Normal doğal gaz brülörleri, gaz basıncındaki ±%15 değişimde çalışabilir. Basıncın daha fazla düşmesi veya artması yangın riski oluşturur. Buderus atmosferik brülörlü kazanlar 21 mbar olması gereken gaz basıncını, 10 mbar değerine düşürüp yakar. Gaz besleme basıncı 9 mbar ile 50 mbar arasında ise normal çalışır.
• Düşük basınç emniyeti bulunmalıdır (doğal gaz basıncı 10 mbar’ın altına düştüğünde düşük basınç presostatı gaz devresindeki valfi kapatır. Böylece doğal gazın kazan dairesine yayılma tehlikesi önlenir).
• Yüksek basınç regülatörü bulunmalıdır (LPG kullanıldığında 100 mbar’a, doğal gaz kullanıldığında ise 50 mbar’a kadar olan basınç artışlarını düzelten bir regülatör sistemi gaz basıncını istenen değerlere düşürür).

Çift Manyetik Ventil

Kapasite ne olursa olsun, yanmaya gönderilen gazı kontrol eden manyetik ventillerin sayısı iki olmalıdır. Bu ventillerden herhangi birinde arıza olursa gaz devresi kapanmalı ve arıza sinyali verilmelidir.

Otomatik Ateşleme ve İyonizasyon ile Alev Kontrolü

Ateşleme sisteminin otomatik olması gerekir. En çok bilinen ateşleme sistemi pilot alev kullanılmasıdır. Ancak bu yöntemde önemli ölçüde gaz tüketimi söz konusudur. Modern doğal gaz kazanlarında otomatik ateşleme sistemi mevcut olup, bu sistem gaz verilmeden 10 saniye gibi kısa bir süre önce devreye girer. Yanma iyonizasyon ile kontrol edilir.

Düşük Kirletici Emisyonu

Çevre kirliliği yönünden atmosferik brülörlü kazanlarda atmosfere atılan tehlikeli yanma ürünleri azotoksitler (NOx) ve karbonmonoksit (CO) gazlarıdır. Diğer kirletici emisyonları bu kazanlarda söz konusu değildir. CO insan sağlığı için, NOx ise hem insan sağlığı hem de bitki örtüsü için tehlikeli ve zararlı maddelerdir.

Atmosferik brülörlü doğal gaz kazanlarının baca gazı içinde bu ürünlerin bulunabileceği en yüksek değerler sınırlandırılmıştır. Bu sınırlar Almanya’da DIN tarafından,

• NOx = 200 mg/kWh,
• CO = 100 mg/kWh

olarak belirlenmiştir. Yine Almanya’da böyle bir kazanın çevre dostu olduğunu göstermek üzere verilen “Mavi Melek” amblemini alabilmesi için üst emisyon sınırları:

• Yoğuşmasız kazanlarda: NOx = 80 mg/kWh, CO = 60 mg/kWh
• Yoğuşmalı kazanlarda: NOx = 65 mg/kWh, CO = 50 mg/kWh

şeklindedir. İyi bir doğal gaz kazanının “Mavi Melek” amblemine sahip olabilecek emisyon değerlerine inmiş olması gerekir.

Ek açıklama: Emniyet ve düşük emisyon kriterleri, doğal gaz tüketim cihazları seçilirken yalnız verimlilik kadar kritik mühendislik parametreleridir.

Atmosferik Brülörlü ve Üflemeli Brülörlü Döküm Doğal Gaz Kazanlarının Karşılaştırılması

Her iki tip kazanın değişik kriterlere dayanarak karşılaştırması Tablo 13’te verilmiştir. Değerlendirme kriterleri arasında ses seviyesi, gaz basıncı gereksinimi, verim–yakıt sarfiyatı, servis bakım sıklığı ve arıza riski, kapasite aralığı, çatı kazan dairesine uygunluk, döküm kalitesi ve kazan ömrü, baca konusu, elektrik sarfiyatı, Thermostream teknolojisi, otomatik kontrole uygunluk, yakıt cinsleri, brülör özellikleri ve çevresel etkiler bulunmaktadır.

Tabloda atmosferik brülörlü ve üflemeli brülörlü kazanların her bir kriter için avantaj ve dezavantajları ayrıntılı biçimde ortaya konmaktadır.

Ek açıklama: Proje özelinde doğru doğal gaz tüketim cihazları seçimi yapılırken, atmosferik ve üflemeli brülörlü kazanların bu tür detaylı karşılaştırma tabloları yatırım ve işletme maliyetlerini optimize etmek için kritik veri sağlar.

[GÖRSEL: Tablo 13 – Atmosferik brülörlü ve üflemeli brülörlü kazanların karşılaştırılması]

Çelik Doğal Gaz Kazanları

Doğal gaz yakmaya en uygun çelik kazan tipleri, özel üretilmiş modern doğal gaz kazan tipleridir. Çelik kazanlar çelik sac levha ve borulardan kaynak tekniği ile üretilirler. Yüksek basınçlara ve ısıl gerilmelere dayanıklı olduklarından, tek kazanda çok büyük kapasitelere ulaşılabilir. Bu nedenle genellikle büyük kapasiteli kazanlar çelik kazandır.

Bu kazanlarda enine ondüle külhan ve özel alaşımlı çelik malzemeler kullanılmaktadır. Boru ve kaynak bağlantıları farklı olup, kazan üretildikten sonra normalizasyon işlemi uygulanmaktadır.

Çelik kazanlarda, duman borularında ısı transferini arttırmak amacıyla paslanmaz çelik türbülatörler kullanılır. Türbülatörlerle boru içindeki akışta homojen bir sıcaklık dağılımı sağlanır. Genel olarak ısı transferini, dolayısıyla da verimi arttıran türbülatörler, ısıl kapasiteyle birlikte artan duman borusu sayısı nedeniyle yüksek kapasitelerde efektif olmaktan çıkmaktadır. Zira kazanın temizlik ve bakım işlemi zorlaşmakta ve yüksek maliyetli bir hale gelmektedir.

Özetlenecek olursa:

• Türbülatörler yoğuşmaya izin verilmeyen kazanlarda yoğuşmayı önlemek ve kazan maliyetini azaltmak için kullanılmaktadır.
• Yeni seri kendinden yoğuşmalı kazanlarda ise, tam tersine; olabildiği kadar yoğuşma olması istenmektedir. Böylece norm kullanma verimleri %109’a kadar artırılıp, yakıt harcaması en aza indirilmektedir. Kazan konstrüksiyonu ve malzemesi ise yoğuşma olduğunda korozyon olmayacak şekilde seçilerek, çok uzun ömürlü kazanlar imal edilmektedir. Bu kazanlarda türbülatör kullanılmadığı için ömür boyu çok yüksek performans sağlanmaktadır.
• Yoğuşmaya izin verilmeyen türbülatörsüz kazanlarda, duman borularının çapları biraz daha küçük seçilmekte ve biraz daha fazla adette duman borusu kullanılmaktadır. Böylece yoğuşma olmadan yüksek verime ulaşmakla birlikte, işletmede duman borularında akış sürekliliği sağlanmaktadır. Boruların tıkanma ve kirlenme riski çok azaldığı için, işletmede çok daha az temizlik işlemi gerekmekte ve işletme verimi daha yüksek kalabilmektedir.
• Yoğuşmaya izin verilmeyen türbülatörlü kazanlarda, gaz yakıt kullanıldığında dış hava sıcaklığının değişimlerine göre her saat brülör hava ayarı yapılamadığı için, az da olsa kirlenme riski bulunmaktadır. Ayrıca gaz yakıt kullanıldığında türbülatörler bir süre sonra duman borularına kaynadığı için çıkartılması zorlaşmakta, hatta kopan türbülatörleri boru içerisinden çıkarmak için özel servis işlemi gerekmektedir. Çok zor olan bu işler gerçekleştirilemeyince, türbülatörler boruyu tıkamış durumda terk edilmektedir. Bu durumda tıkalı boruların yükü diğer borulara taşıtılmakta ve kazanın işletme dengesi bozulmaktadır.

Sonuç olarak türbülatörlerin işletme şartlarını güçleştirmesi, kısa sürede tıkanarak verimde sürekliliği engellemesi ya da bu nedenle söküldüklerinde baca gazı sıcaklığının çok artması nedeniyle bu tip kazanlarda ömür boyu yakıt maliyetinin planlanandan çok yüksek olduğu bilinmektedir.

Buderus’un düşük sıcaklık kazan tipi çelik kazanlarına Ecostream çelik kazanlar adı verilmektedir. Hem yoğuşma ve termal gerilme riski olmayan, hem de şönt pompa ihtiyacını ortadan kaldıran bu kazanlar düşük işletme maliyeti gibi kullanıcı açısından çok önemli avantajlara sahiptir (Şekil 14).

[GÖRSEL: Şekil 14 – Ecostream çelik kazan kesiti]

[GÖRSEL: Şekil 15 – Buderus türbülatörsüz ve 3 tam geçişli çelik kazan]

Ek açıklama: Büyük kapasiteli tesislerde çelik doğal gaz kazanları, uzun ömür ve düşük işletme maliyetini bir araya getiren en kritik doğal gaz tüketim cihazları arasında yer alır.

Yüksek Kapasiteli Çelik Kazanlar

Buderus’un yüksek kapasiteli çelik kazan serisi S815’in en önemli özellikleri kompakt yapısı ve değişik ihtiyaçları karşılayabilen esnek konstrüksiyonudur (Şekil 15).

S815 serisi kazanlar standart olarak 1.000 kW ile 9.300 kW arasında sunulmakta, ihtiyaca göre ise bu kapasite aralığı 19.200 kW sınırlarına kadar genişlemektedir. Tam üç geçişli yapıya sahip olan S815 serisi kazanlar, silindirik yanma odası ve bunun çevresinde tam simetrik olarak yerleşmiş bulunan çift sıralı, küçük çaplı ikinci geçiş duman boruları ile, tek sıralı, büyük çaplı üçüncü geçiş duman borularından oluşan gaz tarafı ile, bunların çevresi ve aralarını dolduran su hacminden oluşur.

Kazan konstrüksiyonunda ilgi çekici önemli bir farklılık, kazanda sadece ön aynanın bulunması, tamamen su ile dolu olan ve böylece ısı transfer yüzeyinin bir parçası olan arka duman sandığının herhangi bir yere mesnetlenmemiş durumda olmasıdır.

S815 serisi kazanlarda, duman borusu sayısı yüksek tutularak ısı transfer yüzeyi arttırılmış ve türbülatör kullanımına ihtiyaç kalmamıştır. Kazanların temizlik ve bakımında, türbülatörlerin tek tek sökülmesi ve işlem sonunda da yeniden yerleştirilmesi gibi uzun ve zahmetli bir işlem söz konusu olmamaktadır.

Kazanlarda su hacminin benzerlerine göre düşük seviyede olması nedeniyle, kazanın kumandalara tepkisi çok hızlı olabilmekte, kazanın ilk hareketi çok kısa sürede gerçekleşebilmektedir.

Buderus S815 kazanlarda, dönüş suyu kazana bir enjektör ile girer. Bu sırada büyük bir hızla kazanın ön tarafına yönlenen dönüş suyu, ortaya çıkan vakum etkisi ile sıcak gidiş suyunun bir kısmının bu bölgeye çekilmesiyle sıcak su ile karışarak ısınmakta, bu sırada da duman borularına girmeden önce ön ısıtılmaya tabi tutulur. Bu özelliği sayesinde, S815 serisi kazanların minimum dönüş suyu sıcaklığı 50 °C’dir. Sadece bu şartın yerine getirilmesi ile kazanda herhangi bir yoğuşma riski bulunmaz.

Buderus S815 kazanlar 40 °C sıcaklık farkıyla çalışabilirler. Bu sayede sorunsuz bir şekilde 90/50 °C işletmeye imkan verirler. Proje aşamasında bu avantaj göz önünde tutulursa, sistem düşük debilerle tasarlanabilir. Dolayısıyla küçük çaplı borular ve küçük pompalar kullanılabilir. Bu da ilk yatırım ve işletme maliyeti açısından önemli bir tasarruf anlamına gelir.

S815 serisi kazanların, tüm yan ve arka cidarı tamamen su ile çevrili durumda olduğundan dolayı kazanın cidar sıcaklığı, bulunduğu ortamın sadece 1–2 °C üzerinde; bundan dolayı da kazanın ışınım kayıpları son derece düşük seviyededir. Bunun yanısıra kazanın 100 mm kalınlığındaki taş yünü izolasyonu ve bunun üzerindeki 0,6 mm kalınlığındaki alüminyum kaplaması da ışınım kayıplarını minimize etmektedir.

Kompakt yapısı ile ısı kaybının gerçekleşeceği yüzey toplamı oldukça küçük olan ve yukarıda tarif edildiği gibi ışınım kayıpları da %3’ün altında gerçekleşen S815 serisi çelik kazanlarda, üç geçişli ve benzerlerine göre %10–15 seviyelerinde daha büyük olan ısı transfer yüzeyi sayesinde, yüksek norm kullanma verimlerine ulaşmak mümkün olmaktadır. Bu seriye ait kazanlarda, kazanın tüm çalışmasını kapsayan (brülör çalışma zamanı ve bekleme zamanı dahil) norm kullanma verimi %95’in üstüne çıkmaktadır.

Ek açıklama: Yüksek kapasiteli çelik kazanlar, geniş modülasyon aralığı ve düşük ısı kaybı sayesinde büyük ticari yapılarda doğal gaz tüketim cihazları arasında standart haline gelmiştir.

Kazanların Dönüşümü

Mevcut sıvı ve katı yakıtlı kazanların doğal gaz yakar hale dönüştürülmesi veya yeni bir doğal gaz kazanı ile değiştirilmesi mevcut kazanın yaşına, durumuna, boyut ve tipine bağlıdır. Ancak:

• Mevcut kazanların doğal gaza dönüşümü için yapılacak masraflar yeni bir kazan bedelinin %20–30’u mertebesindedir.
• Bu kazanların ömrü de doğal gaz kullanıldığında 3–5 yıl mertebesinde olacaktır.
• Bu süre içerisindeki mevcut kazanların fazladan yaktığı yakıt miktarı ise yaklaşık olarak yeni bir kazan bedeli kadar olacaktır. Buna göre klasik kazanların doğal gaza dönüşümünün 3–5 yıl sonraki maliyeti, yeni kazan almaya göre ortalama 2,5 katı daha pahalı olacaktır.
• Bu süre içerisinde bakım ve tamir masrafı yapılacak, arıza nedeniyle ısıtmada kesintiler olabilecektir.

Aşağıdaki durumlarda kazan değiştirilmesi iyi olacaktır:

• Sistem için çok büyük veya çok küçük ise,
• Mekanik durumu zayıf ise,
• Ömrünün sonuna yaklaşmış ise,
• Uygun bir brülör bulunamayacak tipte ise.

5 yaşından büyük yarım silindirik ve radyasyon tipi çelik kazanların doğal gaza dönüştürülmesi yerine, yeni bir doğal gaz kazanı ile değiştirilmesi daha uygundur. Doğal gaz kazanı olarak öncelikle atmosferik brülörlü döküm kazanların düşünülmesi tavsiye edilir.

Ek açıklama: Eski kazanların dönüşümü yerine yeni nesil doğal gaz tüketim cihazları kullanmak, çoğu projede hem yatırım geri dönüşünü hızlandırır hem de işletme risklerini azaltır.

Sıvı Yakıt Yakan Kazanların Dönüşümü

Sıvı yakıt yakan kazanların doğal gaza dönüşümünde önemli problem çıkmaz. Sıvı yakıtlı kazanlarda alevin yüksek radyasyon kabiliyetiyle ocakta geçen ısı miktarı fazladır. Özellikle radyasyon tipi kazanlarda ısı geçişinin büyük kısmı bu özellikten yararlanarak ocakta gerçekleştirilir.

Doğal gaz dönüşümünde ocakta bu yüksek ısı geçişi elde edilemez. Daha sonraki konveksiyon yüzeylerinde doğal gazın özelliklerine bağlı olarak biraz daha fazla ısı geçerse de toplamda geçen ısı azalır. Kapasitedeki bu düşüş kazan tipine bağlıdır. Skoç tipi kazanlarda dönüşüm dolayısıyla kapasite azalması sistem emniyetleri içinde kalırken, radyasyon tipi kazanlarda bu azalma önemli mertebelerdedir.

Sıvı yakıttan dönüşüm sonucunda baca sıcaklığında da kazan tipine bağlı bir yükselme görülür. Kapasiteyi arttırmak üzere daha fazla doğal gaz yakılırsa baca gazı sıcaklığındaki bu artış fazlalaşır, buna bağlı olarak da kazan ısıl verimi düşer.

Kazan duman borularının aynaya kaynak edilmesi ve boru uçlarındaki fazla çıkmaların traş edilmesi gereklidir. Ocak içinde bozulan, dökülen kısımlar tamir edilmeli, ısıtma yüzeyleri pislik ve kurumdan temizlenmelidir. Duman borularının içine paslanmaz çelik türbülatörler yerleştirilmelidir.

Kömür Yakan Kazanların Dönüşümü

Kömür yakan kazanlarda ocakta yapılacak tadilat kazanın tipine, bünyesindeki kömür yakma sistemine bağlı olarak değişmektedir. Kömürlü kazanların doğal gaza dönüştürülmesinde yapılacak işler ile ilgili prensipler:

• Mümkünse ızgara ve yardımcı düzenekler kaldırılmalıdır.
• Kazan ocağında uygun bir yere patlama kapağı yapılmalıdır.
• Kazandaki hava girebilecek bütün açıklıklar tıkanmalı, sızdırmazlık sağlanmalıdır.
• Yanma hücresi, kazan boruları, duman kanalı iyice temizlenmelidir.
• Alevle temasta olan soğutulmayan yüzeyler refrakter malzeme ile kaplanmalıdır.
• Kazanda yeterli ocak hacmi sağlanmalıdır.
• Duman borularına türbülatör yerleştirilmelidir.

Aynı ısıl kapasitede tabii çekişli kömürlü kazanlarda ocak hacmi sıvı ve doğal gaza göre daha büyüktür. Ayrıca oluşan duman gazı hacmi de büyüktür. Dolayısıyla kazan tasarımında aynı ısıl kapasitede kullanılan toplam duman borusu kesiti (sayısı) fazladır.

Ek açıklama: Sıvı ve katı yakıtlı sistemlerin doğal gaz tüketim cihazlarına dönüştürülmesi, baca ve yanma odası tadilatlarını da içeren kapsamlı bir mühendislik çalışması gerektirir.

Yoğuşmalı Doğal Gaz Sıcak Su Kazanları

Yoğuşmalı tip kazanlarda baca gazları içindeki su buharının yoğuşturulması sonucu yanma ürünlerinin (baca gazları) gizli ısısından da (yoğuşma ısısı) kısmen yararlanılabilmektedir. Bu nedenle yakıtın alt ısıl değerine göre tanımlanan klasik verim, bu kazanlarda %100’ün üzerinde olabilmektedir.

Buna göre teorik olarak elde edilebilecek ideal maksimum verim değeri, yakıtın üst ısıl ve alt ısıl değerleri arasındaki oranla belirlenir. Örneğin 1 m³ propan yandığı zaman duyulur ısı olarak (alt ısıl değer) 25,88 kWh ısı açığa çıkar. Teorik olarak bu ısının tamamını suya geçirebilen bir kazanda verim %100 olacaktır. Ancak duman gazları içindeki suyu da yoğuşturmak mümkün olursa, bu durumda, 1 m³ yakıttan gizli ısı ve duyulur ısı toplamı olarak 28,11 kWh elde edilebilir ki bu yakıtın üst ısıl değeridir. Klasik verim tarifine göre, tam yoğuşma yapılabilmesi halinde, böyle bir kazanın verimi teorik olarak 28,11/25,88 ≈ %109 değerine ulaşabilecektir.

Buradan da anlaşılacağı gibi, yoğuşmalı kazanlarda ulaşılabilecek maksimum verim değerleri yakıt cinsine bağlıdır. Yakıt cinsine göre yoğuşmalı kazanlarda ulaşılabilecek maksimum verim değerleri Tablo 16’da verilmiştir. Aynı tabloda teorik bir yanma sonucunda oluşan duman gazları içindeki su buharının yoğuşma sıcaklıkları da verilmiştir.

Görüldüğü gibi yoğuşma sıcaklıkları yakıt cinsine bağlıdır. Yoğuşmalı kazanlarda duman içindeki su buharını yoğuşturabilmek için gazların temas ettiği yüzeylerin sıcaklıkları, bu yoğuşma sıcaklığı değerinin altında olmalıdır. Aksi halde bir yoğuşma olmaz. Örneğin 90/70 °C çalışan bir sıcak su kazanı yoğuşmalı bir kazan olarak çalıştırılamaz. Böyle bir kazan, ancak kısmi yüklerde, kazan su dönüş sıcaklığı yoğuşma sıcaklığının (örneğin doğal gaz için 56 °C) altına düştüğünde, yoğuşmalı olarak çalışmaya başlayabilecektir.

[GÖRSEL: Tablo 16 – Çeşitli yakıtların üst ısıl/alt ısıl değer oranı ve çiğ noktası sıcaklıkları]

O halde yoğuşmalı tip kazanların etkin bir biçimde kullanılabilmesi için, su sıcaklıkları yoğuşma sıcaklıklarının (çiğ sıcaklıkları) çok daha altında olmalıdır. Bu amaca yönelik olarak ısı geçiş yüzeyleri ters akışlı olarak düzenlenir. Duman gazları en soğuk oldukları yerde en soğuk su ile karşılaşır. Böylece mevcut şartlar içinde en fazla yoğuşmanın olması sağlanır.

Ek açıklama: Yoğuşmalı sıcak su kazanları, düşük sıcaklıklı ısıtma sistemleriyle birleştiğinde doğal gaz tüketim cihazları arasında en yüksek teorik verim potansiyelini sunar.

[GÖRSEL: Şekil 17 – Gün içindeki ortalama dış hava sıcaklığının tekrarlanma dağılımı]

[GÖRSEL: Şekil 18 – Büyük bir modülasyon bölgesinin önemi]

[GÖRSEL: Şekil 19 – Baca gazı sıcaklığının yüke bağlılığı]

[GÖRSEL: Şekil 20 – Kondenzasyon katsayısının yüke bağlılığı]

Yoğuşmalı Kazan Tipleri

Yoğuşmalı kazan ürün gamında sürekli bir biçimde tek kazanda 7 kW güçten 1500 kW güce kadar ürün bulunmaktadır.

Duvar Tipi Yoğuşmalı Kazanlar (Kapasite Aralığı 11 kW–60 kW)

Duvar tipi yoğuşmalı kazanlar, kendinden yoğuşmalı kazanların en düşük kapasiteli olanlarıdır. Bu cihazlar modülasyonlu kapasite kontrolü (havayı ve gazı birlikte oransal olarak ayarlayabilme) imkanına sahiptirler. Modülasyonlu brülörler yoğuşmalı kazan teknolojisine en uygun brülör tipleridir.

Bu kazanlar %0–%100 aralığında kapasite kontrolü yaparlar. Bu kontrolü %100–%30 aralığı alev modülasyonu ile, %30–%0 aralığı çalışma süresi ayarlanarak gerçekleştirir. Cihaz verimi, 40/30 °C döşemeden ısıtma sistemlerinde %109 değerlerine kadar ulaşabilmektedir. Bu durumda baca gazı sıcaklığı 38 °C değerine kadar inebilmektedir. Bacada gazların hareketi fanla gerçekleşmektedir. Ön karışımlı seramik brülör sayesinde düşük sıcaklıkta tam yanma sağlanabilmektedir. Bu yüzden zararlı gaz emisyonları çok düşüktür.

Ek açıklama: Konut ve küçük ticari binalarda kullanılan duvar tipi yoğuşmalı kazanlar, doğal gaz tüketim cihazları pazarında yüksek verim ve kompakt tasarımın birleştiği en yaygın çözüm tipidir.

Kaskad Sistem

Tek döşeme tipi yoğuşmalı kazan yerine birden fazla sayıda duvar tipi cihazı paralel bağlayarak kaskad sistem oluşturmak, belirli kapasitelere kadar yatırım maliyeti açısından daha ekonomik olabilmektedir. Örneğin tek 80 kW döşeme tipi cihaz yerine iki 43 kW duvar tipi cihaz daha ekonomiktir. Kaskad sistemde sekiz cihaza kadar duvar tipi yoğuşmalı kazanı birlikte çalıştırmak mümkündür.

Ana kumanda paneli ile dört kazana kadar kumanda edebilme imkanı vardır. Kaskad sistemde çalışan kazanların günlük olarak otomatik rotasyonu yapılır. Kazan kapasiteleri kumanda edilir. Kaskad sistemde bütün kazanlar modülasyonlu olarak çalıştırılmaktadır.

Kaskad sistemin çalışma prensibi, ısı ihtiyacına göre kazanların sırayla devreye girip modülasyonlu şekilde yük alması ve yine sırayla devreden çıkması esasına dayanır. Bu sayede hem konfor korunur hem de enerji kullanımı optimize edilir (Şekil 21–25).

Ek açıklama: Kaskad çalışan yoğuşmalı kazan sistemleri, büyük siteler ve ticari kompleksler için ölçeklenebilir doğal gaz tüketim cihazları mimarisi sağlar.

[GÖRSEL: Şekil 21 – 70 daireli apartman kazan dairesi]

[GÖRSEL: Şekil 22 – İlk çalışma sırasında sıcaklık değişimi]

[GÖRSEL: Şekil 23 – Kazanların ısıtma durumunda davranışları]

[GÖRSEL: Şekil 24 – Kaskad sistemin kapanma davranışı]

[GÖRSEL: Şekil 25 – Kapanma sırasında denge kabındaki sıcaklık değişimi]

Döşeme Tipi Orta Kapasitede Gaz Yakıtlı Yoğuşmalı Kazanlar

Bu seri kazanlar 60–1.200 kW güç aralığındadır (Şekil 26). Üç tam geçişli olarak üretilen bu kazanların yanma odası ve yoğuşmalı ısı geçiş yüzeyleri paslanmaz çeliktir. Yoğuşma doğrudan kazan içindeki ısıtıcı yüzeylerde meydana gelmektedir. Gaz ve suyun akışı ters yöndedir. Gaz sıcaklıklarının en düşük olduğu noktada sistemden dönen en düşük sıcaklıktaki su ile karşılaşır.

Yoğuşmalı ısı geçiş yüzeylerinde ısı geçişini optimize etmek üzere duman tarafında sıvı filmi oluşmasını önleyecek yapıda borular kullanılmalıdır. Oval borular gaz geçiş kesitini aşağıdan yukarı doğru genişletme imkanı verir. Böylece düşük basınç kaybı ve sabit hız elde etmek mümkündür. Ayrıca düşey yapı ve aşağı doğru gaz akışı, kondensin aşağı akışına imkan verir.

Kazana iki ayrı dönüş suyu bağlantı ağzı vardır. Böylece farklı dönüş suyu sıcaklığına sahip iki ayrı devreyi kazana bağlama imkanı vardır. En düşük sıcaklıktaki dönüş devresi en sona bağlanır. Tek girişe göre iki girişle %4’e kadar tasarruf yapmak mümkündür. Bu tip kazanlarda kazan içerisinde iki kademeli ses absorberlerinin olması nedeniyle, bacadaki ses seviyesi ciddi oranda azaltılmaktadır.

Avantajları

• Verim çok yüksek.
• Türbülatör yok (ömür boyu yüksek performans).
• Dönüş suyu sıcaklık limiti yok.
• Şönt pompaya, üç yollu vanaya ve aksesuarlarına ihtiyaç yok.
• Su tarafı direnci daha az.
• Gaz tarafı direnci daha az.
• Boyutlar daha küçük.
• Durma ve aşınma kayıpları daha az.
• Yer kaybı daha az.

Ek açıklama: Orta kapasiteli döşeme tipi yoğuşmalı kazanlar, oteller ve iş merkezleri gibi sürekli sıcaklık konforu gerektiren yapılarda güçlü ve sessiz doğal gaz tüketim cihazları çözümleri sunar.

[GÖRSEL: Şekil 26 – Buderus 3 tam geçişli ve türbülatörsüz kendinden yoğuşmalı kazanlar]

Döşeme Tipi Büyük Kapasitede Gaz Yakıtlı Yoğuşmalı Kazanlar

Dört tam geçişli olarak üretilen bu kazanlarda, yoğuşma için verilen korozyona dayanıklı paslanmaz çelik malzemeden yüzeyler kazanın son bölümlerinde yer almaktadır. Bu paket tip çözümde yine norm kullanma verimleri %108 mertebelerine kadar yükselebilmektedir.

Duman gazlarındaki ısının büyük kısmı yoğuşmanın olmadığı emniyetli kazan su sıcaklıklarında kazandaki suya geçmektedir. Geri kalan ısı geçişi ise son bölümlerde düşük su sıcaklıklarında ve düşük duman gazı sıcaklıklarıyla gerçekleşmektedir. Bu bölümde yoğuşma olmaktadır. Duman borularında türbülatör bulunmamalıdır. Bu kazanlarda da iki farklı sıcaklıkta dönüş devresi bağlama imkanı bulunmaktadır. En düşük sıcaklıktaki dönüş yoğuşma bölümüne bağlanır.

Ek açıklama: Büyük kapasiteli döşeme tipi yoğuşmalı kazanlar, kampüs ve endüstriyel tesislerde yüksek verimle çalışan merkezi doğal gaz tüketim cihazları olarak konumlanır.

Düşük Sıcaklık Kazanı + Yoğuşmalı Isı Eşanjörü Kombinasyonu

Şekil 27’de bu sistemin şematik gösterilişi verilmiştir. Yine yüksek kapasite aralığında kullanılır. Çelik düşük sıcaklık kazanına dıştan ilave olarak yoğuşmalı eşanjör takılmaktadır. Daha ucuz bir çözümdür. Bu kombinasyonda da yoğuşma enerjisinden belirli ölçüde yararlanma imkanı vardır. Şekilde görüldüğü gibi en düşük sıcaklıkta gelen su eşanjöre bağlanmaktadır. Burada ısınan su daha sonra kazan kısmına gönderilmektedir.

Ek açıklama: Düşük sıcaklık kazanı ile yoğuşmalı eşanjör kombinasyonları, mevcut doğal gaz tüketim cihazları altyapısını tamamen değiştirmeden verimi artırmak isteyen projeler için maliyet–etkin hibrit çözümler sunar.

[GÖRSEL: Şekil 27 – Düşük sıcaklık kazanı + yoğuşmalı eşanjör kombinasyonunun tesisat şeması]

Kendinden Yoğuşmalı Kazanlarla, Düşük Sıcaklık Kazanı + Yoğuşmalı Ekonomizör Alternatiflerinin Karşılaştırılması

Her iki çözüm arasında verim ve fiyat olarak önemli farklar bulunmaktadır. Doğal olarak kendinden yoğuşmalı kazanların diğer çözüme göre önemli avantajları bulunmaktadır. Avantajlar:

• Verim çok yüksek.
• Türbülatör yok (ömür boyu yüksek performans).
• Boyutlar daha küçük.
• Durma ve ışınım kayıpları daha az.
• Yer kaybı daha az.

Kendinden yoğuşmalı kazanların boyutları etkin ısı geçiş yüzeyleri nedeniyle küçüktür ve kazanlar az yer kaplarlar. Aynı nedenle bu kazanların su hacmi az ve kütlesi daha az ağırdır. Bu kazanların küçük ve hafif olma özellikleri hem mimari açıdan (daha az yere ihtiyaç vardır) ve hem de işletme açısından önemli avantajlar getirmektedir.

Yer kazancı aynı zamanda kıymetli inşaat alanlarından kazanç anlamına gelir ve bu aynı zamanda maliyet kazancı olarak değerlendirilir.

Ek açıklama: Yeni projelerde çoğu zaman kendinden yoğuşmalı kazanlar, kompakt yapı ve yüksek verim avantajları sayesinde doğal gaz tüketim cihazları için birincil tercih haline gelmektedir.